Xarici dili tək öyrənmək mümkündür?
Müəllimsiz dil öyrənmək olar — amma hansı səviyyəyə qədər? Inlingua Baku müəllimlərinin müşahidəsinə əsasən 3 fərqli tipdə özü-öyrənən tələbə var və onların güclü/zəif tərəfləri tamamilə fərqlidir.
Xarici dili tək, müəllimsiz öyrənmək mümkündürmü? 20 illik təcrübəmizdə özü-öyrənən tələbələri 3 fərqli kateqoriyaya bölə bilərik və onların hər biri çox fərqli nəticələrə gəlir.
Kateqoriya 1: Praktika ilə öyrənənlər
Bu tələbələr dili öz ölkələrində xaricilərlə danışaraq öyrəniblər. Adətən praktiki olaraq özlərini başa sala bilirlər — dil baryeri yoxdur. Lakin dil daşıyıcılarını başa düşməkdə və bədii ədəbiyyat oxumaqda çətinlik çəkirlər. Dil səviyyələri əsasən səyahət üçün yetərlidir, lakin işdə və ya akademik mühitdə kifayət etmir.
Kateqoriya 2: Kitab və film ilə öyrənənlər
Bu tələbələr dili kitab və film üzərindən öyrəniblər. Bədii ədəbiyyatı rahat oxuyurlar, dinləmə bacarıqları yaxşıdır, dil daşıyıcılarını başa düşürlər. Lakin nitqləri səlist olmur: sadə cümlələrdə kobud qrammatik və tələffüz səhvləri edirlər. Aktiv ünsiyyət praktikası olmadığı üçün danışıq inkişaf etmir.
Kateqoriya 3: Sistemli özü-öyrənənlər (nadir)
Bu çox az saylı kateqoriyada olan tələbələr doğurdan da öz ölkələrindən çıxmadan səlist öyrənə biliblər. Onların ortaq xüsusiyyətləri:
- Adətən artıq 2-3 xarici dil bilirlər; minimum 2 dil onların doğma dilidir.
- Çox əzmkardırlar — gündə minimum 2-3 saat dilə sərf edirlər.
- Müxtəlif metodikaları sistemli olaraq, ara vermədən birləşdirirlər.
- Xaricilərlə müntəzəm canlı ünsiyyətdədirlər.
Nəticə
Tək öyrənmək mümkündür, lakin əksər insanlar üçün balanslı bacarıq dəstinə (oxu + yazı + dinləmə + danışıq) çatmaq müəllimsiz çox uzun çəkir. Müəllim ən çox iki yerdə fərq yaradır: tələffüz/intonasiya düzəlişi və strukturlu praktika. Daha geniş plan üçün evdə ingilis dili öyrənmək bələdçisinə baxın.